Bölgesel Teşvik Sistemi 2026

Bölgesel Teşvik Sistemi Nedir?

Bölgesel teşvikler, Türkiye’de her ilde eşit seviyelerde yatırımı teşvik etmek adına sağlanan devlet destekleridir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, bu teşvik sayesinde gelişmiş illerle diğerleri arasındaki ekonomik dengesizliği azaltmayı hedeflemektedir. Türkiye’nin illeri gelişmişlik seviyesine göre altı bölgeye ayrılmıştır.

Yatırım Teşvik Belgesi alındıktan sonra bölgesel teşviklerden yararlanmak mümkündür. İşletmelerin yatırım öncesi altı bölge arasındaki fırsat farklılıklarını ve teşvik tutarlarını öğrenmesi önemlidir. Bu yazımızda bölgesel teşvik bölgelerini, destek unsurlarını, teşvik yardımı için gerekli belgeleri, başvuru sürecini ve daha fazlasını detaylandırıyor olacağız.

Bölgesel Teşvik Uygulamalarının Amacı Nedir?

Türkiye’de bölgesel teşvik uygulamalarıyla şehirlerin gelişmişlik farkını azaltmak amaçlanmaktadır. Bölgeler arasındaki farkı doğru bir şekilde tespit ederek bölgelerin ekonomik potansiyellerine göre yatırım çekilmesi sağlanmaktadır.

Yatırımların dengeli bir şekilde bölgelere dağıtılmasını teşvik ederek daha az gelişmiş sayılan illerde istihdam yaratılması ve bölgesel kalkınmanın hızlandırılması hedeflenmektedir. Bölgesel teşvikler ile yerli üretimin artması ve dışa bağımlılığın azaltılması umulmaktadır.

2020 yılında paylaşılan veriye göre tüm yatırım teşvik programları kapsamında düzenlenen 50.335 teşvik belgesinin %55’i, yani 27.434 tanesi bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında düzenlenmiştir.

Türkiye’de Bölgesel Teşvik Bölgeleri

Türkiye, yatırım teşvik sistemi kapsamında 6 ayrı gelişmişlik bölgesine ayrılmıştır. En gelişmiş illerle sıralamaya başlanıp öncelikli destek verilen en az gelişmiş illerle sıralama tamamlanmaktadır.

• 1. Bölge

Birinci bölgeye en gelişmiş şehirler yerleştirilmiştir. Bölgesel teşviklerle, özellikle bu bölgeye yapılan yatırımların daha az gelişmiş illere dağıtılması amaçlanmaktadır. Birinci bölgede Ankara, Antalya, Bursa, İstanbul, Eskişehir, İzmir, Kocaeli ve Muğla illeri bulunmaktadır. 1. bölge için 2026 asgari sabit yatırım tutarı 15.100.000 TL olarak belirlenmiştir.

• 2. Bölge

Sanayi altyapısı güçlü iller ikinci bölgeye dahil olmaktadır. İkinci bölge illeri Aydın, Balıkesir, Bolu, Çanakkale, Denizli, Edirne, Konya, Kayseri, Manisa, Mersin, Sakarya, Tekirdağ ve Yalova’dır. 2. bölge için 2026 asgari sabit yatırım tutarı 15.100.000 TL olarak belirlenmiştir.

• 3. Bölge

Orta gelişmişlik seviyesinde görülen iller, üçüncü bölgeye dahildir. Üçüncü bölgede ise Adana, Bilecik, Burdur, Düzce, Gaziantep, Isparta, Karabük, Karaman, Kırklareli, Kırıkkale, Kütahya, Nevşehir, Samsun, Trabzon, Rize, Uşak ve Zonguldak bulunmaktadır. 3. bölge için 2026 asgari sabit yatırım tutarı 7.5 milyon TL olarak belirlenmiştir.

• 4. Bölge

Dördüncü bölgedeki iller, kalkınma potansiyeli yüksek olarak sınıflandırılmıştır. Dördüncü bölge şehirleri arasında Afyonkarahisar, Aksaray, Amasya, Artvin, Elazığ, Çorum, Erzincan, Kastamonu, Kırşehir, Malatya ve Sivas bulunmaktadır. 4. bölge için 2026 asgari sabit yatırım tutarı 7.5 milyon TL olarak belirlenmiştir.

• 5. Bölge

Özel desteğe ihtiyacı olduğu düşünülen şehirler, beşinci bölgeye dahil edilmiştir. Beşinci bölgede bulunan şehirler Bartın, Bayburt, Çankırı, Giresun, Erzurum, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Niğde, Ordu, Osmaniye, Sinop, Tokat, Tunceli ve Yozgat’tır. 5. bölge için 2026 asgari sabit yatırım tutarı 7.5 milyon TL olarak belirlenmiştir.

• 6. Bölge

En az gelişmiş iller, altıncı bölgeye yerleştirilmiştir ve öncelikli destek almaları hedeflenmektedir. Altıncı ve son bölgede Adıyaman, Ağrı, Ardahan, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Gümüşhane, Hakkari, Iğdır, Kars, Mardin, Muş, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak ve Van illeri bulunmaktadır. Deprem bölgesi illeri de bulundukları bölgeden bağımsız olarak 6. bölge ili olarak değerlendirilmektedir. 6. bölge için 2026 asgari sabit yatırım tutarı 7.5 milyon TL olarak belirlenmiştir.

2025 yılı Temmuz ayı sonu itibarıyla 2012-2025 dönemleri arasında tüm yatırım teşvik programları kapsamında düzenlenen 110.002 teşvik belgesinin 74.355 (%67,6) tanesi Bölgesel Teşvik uygulamaları kapsamında düzenlenmiştir.

2025 yılından itibaren Türkiye’de Ankara, Antalya, Bursa, Eskişehir, İstanbul, İzmir, Kocaeli ve Muğla'yı kapsayan 1. Bölge'deki imalat sanayi yatırımlarının, istihdam desteğiyle 4., 5. ve 6. Bölgeye taşınması teşvik edilmektedir (kaynak: Para Dergi).

← tabloyu yana kaydırın →

Bölgesel Teşvik Destek Unsurları

Türkiye’de bölgesel teşvik sistemi kapsamında oluşturulmuş altı bölgeye farklı oranlarda destek unsurları sunulmaktadır. En çok desteği altıncı bölge illeri almaktadır. KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, yatırım yeri tahsisi destekleri her bölgeye sağlanmaktadır.

1. bölgede %50 oranında vergi indirimi sağlanmaktadır, %15 oranında yatırıma katkı yapılmaktadır. Sigorta primi işveren hissesi desteği de 2 yıl boyunca birinci bölge şehirlerindeki yatırımlara verilmektedir.

2. bölgede vergi indirimi oranı %55’tir, yatırıma katkı oranı %20’dir. Sigorta primi işveren hissesi desteği, bu bölgedeki şehirleri içeren yatırımlara 3 yıl boyunca sağlanmaktadır.

3. bölgede %60 oranında vergi indirimi yapılmaktadır, %25 oranında yatırıma katkı sağlanmaktadır. Sigorta primi işveren hissesi desteği 5 yıl boyunca devam etmektedir. TL için faiz/kâr payı desteği üçüncü bölge şehirlerine 3 puandır. Döviz için faiz/kâr payı desteği 1 puandır. Destek üst limiti 1 milyon TL’dir.

4. bölgede %70 oranında vergi indirimi sağlanmaktadır, yatırıma katkı %30 oranında sağlanmaktadır. 6 yıl süreli sigorta primi işveren hissesi desteği sağlanırken TL için 4 puan, döviz için 1 puan faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır. Destek üst limiti 1.2 milyon TL’dir.

5. bölgede %80 oranında vergi indirimi yapılmaktadır, yatırıma katkı oranı %40’tır. Sigorta primi işveren hissesi desteği 7 yıl boyunca devam ederken TL için 5 puan, döviz için 2 puan faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır. Destek üst limiti 1.4 milyon TL’dir.

6. bölgede vergi indirimi oranı %90, yatırıma katkı oranı %50’dir. Sigorta primi işveren hissesi desteği 10 yıl sürmektedir. TL için 7 puan, döviz için 2 puan faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır. Sadece altıncı bölgeye özel şekilde 10 yıl boyunca sigorta primi desteği ve gelir vergisi stopajı desteği sağlanmaktadır. Destek üst limiti 1.8 milyon TL’dir.

← tabloyu yana kaydırın →

Bölgesel Teşviklerden Yararlanmak İçin Hangi Belgeler Gerekli?

Bölgesel teşviklere başvuru yapılırken uygun ve eksiksiz belgelerin sisteme yüklenmesi oldukça önemlidir. Başvuru sırasında Yatırım Teşvik Belgesi başvuru formu, fizibilite raporu, vergi levhası ve Ticaret Sicil Gazetesi, imza sirküleri, bina ruhsatı, kira sözleşmesi belgeleri gereklidir.

Bölgesel Teşvik Başvuru Süreci Nasıl İşler?

Yatırım konusu belirlenir

Sürecin ilk adımında yapılacak yatırımın konusu, yeri, kapasitesi, süresi, yatırım tutarı belirlenmeli ve detaylandırılmalıdır. Bu sayede ilerleyen süreçte uygun bölgenin seçilmesi kolaylaşacaktır.

Fizibilite ve maliyet analizi yapılır

Yatırım konusu belirlendikten sonra fizibilite ve maliyet analizi yapılmalıdır. Yatırımın ince ayrıntıları, bu şekilde titiz şekilde hazırlanan fizibilite ve maliyet analizi sayesinde şekillenecektir. Yatırımın istihdam etkisi, üretim kapasitesi, ekonomik katkısı gibi detaylar bu adımda bulunmalıdır.

Teşvik bölgesi ve destek unsurları belirlenir

Bu adımda teşvik bölgesi seçilmeli ve o bölgeye sunulan destek unsurları incelenmelidir. Yatırım öncesi, alınacak desteğin oranlarını ve miktarlarını öğrenmek kişilere fayda sağlayacaktır.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na online başvuru yapılır

Bölgesel teşvik süreci, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı aracılığıyla yürütülmektedir. Bu sebeple başvurular da bakanlık sitesinden E-TUYS platformu kullanılarak online bir şekilde alınmaktadır. Başvuruda sunulan bilgilerin eksiksizliği ve doğruluğu bu adımda kritiktir.

İnceleme ve belge düzenleme süreci

İlgili başvuru, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yetkilileri tarafından değerlendirilmektedir ve başvuru belgeleri incelenmektedir. Yatırımın uygun ve belgelerin eksiksiz bulunulması durumunda ilgili başvuru sahibi, yatırım teşvik belgesi almaya hak kazanacaktır.

Yatırım süreci boyunca teşvik kullanımı

Başvurunun kabulü sonrasında her destek unsuruna özel detaylar dahilinde teşvik yardımları devam edecektir. Çoğu destek unsurunun belirli bir süre geçerli olması nedeniyle değerlendirme süreci bittikten sonra bile güncel bilgilere ulaşılması ve düzenli edilmesi gerekmektedir.

Bölgesel Teşvik Mevzuatının Hukuki Dayanağı Nedir?

2012/3305 sayılı karar ve 2012/1 No’lu tebliğ, teşvik sistemini detaylandırmak ve başvuru sürecini düzenlemek amacıyla 2025 yılına kadar kullanılmıştır. 30/5/25 tarihli ve 32915 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 29/5/25 tarihli ve 9903 tarihli Karar ile yeni yatırım teşvik sistemi kararı yayınlanmıştır. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, bölgesel teşvik desteklerini yürüten kurumdur.

Bu desteklerden yararlanmak için ilk olarak Yatırım Teşvik Belgesi almak zorunludur. 2012 yılında hazırlanmış bölgeler haritası ilk kez 2020 yılında değiştirilmiştir. 2025 yılında ise 9903 sayılı yeni Teşvik Kararıyla güncel halini almıştır.

Hangi Destekler Mevcut?

• KDV İstisnası: Yatırım teşvik belgesi kapsamında alınan makine ve teçhizatlardan katma değer vergisinin alınmaması, bölgesel teşvik desteklerinden biridir.
• Gümrük Vergisi Muafiyeti: İthal edilmiş makine ve teçhizatlarda gümrük vergisi ödenmemesi şeklinde bir destek daha sağlanmaktadır.
• Vergi İndirimi ve Katkı Oranı: Yatırımın devamı sırasında elde edilen kazançtan alınan kurumlar vergisi veya gelir vergisinde belli bir oranda indirim yapılmaktadır.
• Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği: Bu destek kapsamında yatırım sırasında işe alınan çalışanlar adına ödenmesi gereken SGK işveren payını belirli süre devlet ödemektedir.
• Faiz/Kâr Payı Desteği: Yatırımın finansmanı olarak kullanılan kredilerin faizinin ya da katılım bankacılığı kapsamında kâr payının belirli kısmınının devlet tarafından karşılanması sağlanmaktadır. Sadece üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı bölgede bu destek sağlanmaktadır.
• Yatırım Yeri Tahsisi: Bu destek, Hazine’ye ait arazilerin ya da uygun kamu taşınmazlarının 49 yıla kadar bedelsiz irtifak hakkıyla ya da düşük belli tahsisle yatırımcılara sunulmasını kapsamaktadır (kaynak: Sanayi Bakanlığı).
• Sigorta Primi ve Gelir Vergisi Stopajı Desteği: Bu destek, sadece 6. bölgede geçerlidir.

Bölgesel Teşvikten Faydalanan Sektörler

Bölgesel teşvikler kapsamında Türkiye’de sanayiye ve üretime katkı sağlayacak sektörlere öncelik tanınmaktadır. Bölgelere bölünmüş şekilde yürüyen bir teşvik programı olduğu için birçok sektör bu desteklerden yararlanma hakkına sahiptir. Her sektörün yatırım yaptığı ile ve bölgesine göre bağlı kalması gereken asgari sabit yatırım tutarı değişmektedir.

• Giyim eşyası ve deri ürünleri imalatı
• Kimyasal madde ve ilaç üretimi
• Elektronik ve elektrikli cihaz imalatı
• Makine ve teçhizat üretimi
• Otomotiv yan sanayi
• Tıbbi cihaz ve optik aletler
• Geri dönüşüm tesisleri
• Hava taşıtı bakım-onarımı
• Seracılık yatırımları
• Akıllı teknik tekstil üretimi
• Hastane ve huzurevi yatırımları

Yatırım Teşvik Belgesi ile Neler Kazanılır?

Bölgesel teşviklerden yararlanmak için öncelikle Yatırım Teşvik Belgesi alınması gereklidir. Yatırım teşvik belgesi, Türkiye’de yapılacak bir yatırımın devlet teşvik ve desteklerinden yararlanması için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından düzenlenen bir resmi belgedir. Bu belgede yatırımın konusu, tutarı, yeri, süresi ve kapsamı gibi detaylar tanımlanır ve yatırımcıya yararlanabileceği teşvik, oran ve süre gösterilir.

Bu belge sayesinde elde edilecek desteklerle şirketlerin vergi indirimi, KDV muafiyeti ve gümrük muafiyeti kapsamında vergi yükleri azalmaktadır. Benzer şekilde, faiz/kâr payı destekleri sayesinde finansman maliyetleri de düşmektedir.

Sigorta primi işveren hissesi destekleri sayesinde işgücü maliyeti azalmaktadır. Yatırım Teşvik Belgesi ayrıca inşaat ve kuruluş giderleri gibi harcamalarda da yardım ya da muafiyet sağlamaktadır. Bu destekler sayesinde yatırımın dönüş süresi kısalmaktadır, böylece kalkınma hızlandırılmış olmaktadır.