Yatırım Teşvik Belgesi Nedir?

Yatırım teşvik belgesi, Türkiye’de yapılacak yatırımları daha hızlı ve sürdürülebilir hale getirip daha hızlı tamamlamak için devlet tarafından sunulan destekleri içeren resmi bir belgedir.

Yatırımcılar, bu belgeyi kullanarak vergi indirimi, KDV-gümrük vergisi muafiyeti, sigorta primi desteği gibi teşviklerden yararlanabilir, böylece yatırım maliyetleri düşürülmüş olur. Bu yazımızda yatırım teşvik belgesi türlerini, bu belgenin nasıl alındığını, gerekli şartları ve bu belgeyi kimlerin alabileceğini detaylandırıyor olacağız.

Yatırım Teşviki Nedir?

Yatırım teşviki, devletin sunduğu mali ve mali olmayan desteklerdir, bu desterler Türkiye içinde yapılması planlanan sabit sermaye yatırımlarını hızlandırmayı ve daha cazip kılmayı amaçlamaktadır. Bu desteklerin alınma süreci yatırım teşvik belgesi üzerinden yürütülmektedir. Yatırımın büyüklüğüne, ne tür olduğuna, hangi sektöre yapılacağına göre farklı destek unsurları tanımlanmaktadır.

Yatırım teşvikleri KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi desteği, faiz-kâr payı desteği, yatırım yeri tahsisi gibi yardımlardır. Bu teşvikler sayesinde yatırımın ilk kurulum maliyeti azaltılmaktadır, aynı şekilde istihdam maliyetinde de yardım sağlanmaktadır.

Yatırım kararı öncesi en çok düşünülen kısım başlangıç maliyeti, finansman yükü, geri dönüş süresi gibi faktörler olduğu için yatırım teşvikleri son derece önemlidir. Bu teşvikler sayesinde ilgilinin yatırımının geri dönüşü hızlanmış olur, finansman ihtiyacı yönetilebilir bir versiyona evrilir ve ilgilinin riski azalır.

Kapasite büyütme, teknoloji yenileme, ihracat odaklı üretim ya da yüksek katma değerli alanlara geçiş gibi dönüşüm zamanlarında özellikle bu teşvikler yatırımı kesmemek için büyük yardım sağlarlar.

Bu teşviklerin bir diğer etkisi de bölgesel kalkınma ve seçici sanayi politikasıdır. Teşvik sistemi seçili yatırımları ülke geneline yaymayı hedefler, bazı bölgelerin istihdamını gözetir, ilgili sektörlerde yerli üretimi güçlendirmeyi hedefler. Yani teşvikler bir yandan da yatırımı doğru yere ve doğru alana yönlendirme aracıdır.

Yatırım Teşvik Sistemi Nedir?

Yatırım teşvik sistemi, Türkiye’nin ekonomik kalkınmasını hızlandırmak ve istihdam yaratmak için devlet tarafından oluşturulmuş bir destek mekanizmasıdır. Bu sistemde yatırım türü, büyüklüğü, yapıldığı bölge ve stratejik önem gibi faktörlere göre farklı destek unsurları sunulmaktadır, böylece yatırımcıların mali yükünün azalması hedeflenmektedir.

Bu sistemin temel aracı yatırım teşvik belgesidir, tüm destekler bu belge üzerinden tanımlanıp takip edilmektedir. Yatırım teşvik sistemi bölgesel gelişmişlik farklarını azaltmaya, yerli ve katma değeri yüksek üretimi yaratmaya, teknoloji odaklı dönüşümü hızlandırmaya çalışmaktadır. Bu yüzden Türkiye’de iller gelişmişlik düzeyine göre bölgelere bölünür ve her bölgeye özel oranlar ve sürelerde teşvikler uygulanmaktadır. Daha gelişmiş bölgelerin yatırımları genelde daha yüksek oranda destek almaktadır.

Sistemde farklı kategorilerde yatırım sınıfları bulunmaktadır, bu sınıflandırma yatırımın ülke ekonomisine sağladığı katkı kadar desteklenmesine sebep olmaktadır. İthalatı yüksek olan bir ürünün Türkiye’de üretilmesi ya da yeni ve ileri teknoloji içeren yatırımlar, daha avantajlı destekleri hak eder hale gelmektedir.

Yatırım Teşvik Belgesi Nedir?

Yatırım teşvik belgesi, Türkiye’de yapılacak bir yatırımın devlet teşvik ve desteklerinden yararlanması için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından düzenlenen bir resmi belgedir. Bu belgede yatırımın konusu, tutarı, yeri, süresi ve kapsamı gibi detaylar tanımlanır ve yatırımcıya yararlanabileceği teşvik, oran ve süre gösterilir.

Yatırım teşvik sisteminin temeli bu belgedir, teşviklerin hepsi yatırım teşvik belgesi üzerinden yürütülmektedir. Yatırım teşvik belgesinde amaç, yatırımcıların sabit yatırım maliyetlerini indirmek ve yatırımı daha cazip hale getirmektir. Bu belge sayesinde yatırımın devlet tarafından tanındığı ve izlendiği kanıtlanabilmektedir.

Yatırım Teşvik Belgesi çalışmalarımızda yakın geçmişteki çalışmalarımız kapsamında;

• Afyonkarahisar'da faaliyet gösteren Gıda / Ambalaj alanında çalışmalar yürüten firmamızın yeni paketleme hattı ve sistemi için belge almalarında yardımcı olduk. Yaklaşık yatırımın tutarı 16.000.000 TL'idi.
• Konya'da makine / metal alanında faaliyet gösteren firmamızın CNC işleme atölyesi kapasite artışı kapsamında yapılacak yeni tezgah yatırımı için belge almalarında yardımcı olduk. Toplam proje tutarı 54.000.000 TL idi.

Kimler Yatırım Teşvik Belgesi Alabilir?

Yatırım teşvik belgesi, Türkiye’de yatırım yapmak isteyen kişiler tarafından alınabilmektedir. Sistem yatırımın niteliğine, tutarına, ülkeye sağlayacağı katkıya daha çok odaklanmaktadır. Bu yüzden teşvik sistemine dahil olabilecek grup sayısı fazladır.

Türkiye’de yerleşik (anonim, limited, kooperatif vb.) şirketler yatırım teşvik belgesi alabilmektedir. Üretim, hizmet, lojistik, turizm, enerji, sağlık, eğitim gibi birden fazla sektörde faaliyet göstermekte olan şirketlere yeni tesis kurma, kapasite arttırma, modernizasyon, ürün arttırma ya da teknoloji yenileme yatırımları için teşvik hakkı verilmektedir.

KOBİ’ler ve büyük ölçekli şirketler arasında başvuru hakkı açısından bir farklılık bulunmamaktadır ama destek unsurları, yapılacak yatırımın büyüklüğüne ve türüne göre değişebilmektedir.

Yabancı sermayeli şirketler ve yabancı yatırımcılar da Türkiye’de yapacakları yatırımlara yatırım teşvik belgesi alabilmektedir. Konu teşvik sistemindeki şartlar olunca Türkiye’de kurulmuş bir şirket aracılığıyla ya da doğrudan yatırım yoluyla gelen yabancı sermayeli yatırımların yerli yatırımlardan bir farkı bulunmamaktadır.

Şahıs şirketleri de belli koşullar dahilinde yatırım teşvik belgesi alabilmektedir. Tarım, hayvancılık, gıda işleme, turizm ve enerji gibi alanlarda faaliyet göstermekte olan kişiler asgari yatırım tutarlarını karşılarsa teşvik kapsamına girebilir.

Bununla beraber kamu kurumları, belediyeler, üniversiteler ve kamu-özel iş birliği (PPP) projeleri de bazı yatırım türlerinde teşvik belgesine başvurabilmektedir.

• Yerli şirketler
• KOBİ’ler ve büyük ölçekli firmalar
• Yabancı sermayeli şirketler ve yatırımcılar
• Şahıs işletmeleri
• Kamu ve kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları
• Dernek ve vakıflar
• Adi ortaklıklar
• İş ortaklıkları

Yatırım Teşvik Belgesi Nasıl Alınır?

Yatırım teşvik belgesi almak için çok aşamalı bir süreci tamamlamak gerekmektedir. Süreçte yapılan hatalar yüzünden teşvik unsurları eksik tanımlanabilir ya da başvuru reddedilebilir, bu yüzden her adım dikkatlice tamamlanmalıdır.

Yatırım Konusu ve Planlamalar

İlk aşamada yatırımcı, planladığı yatırımın konusu, kapasitesi, yeri, yatırım tutarı, süresi gibi unsurları belirlemelidir. Yatırımın hangi teşvik türüne girdiği bu aşamada analiz edilmelidir. Alınabilecek desteklerin belirlenmesi için bu sınıflandırmanın yapılması gereklıdır.

Yatırım Fizibilitesi ve Maliyetler

İkinci aşamada detaylı bir biçimde yatırım fizibilitesi ve makine-teçhizat listesi hazırlanmaktadır. Bu listede yatırım kapsamında olan ve alınması planlanan yerli/ithal makineler, birim bedelleri, yatırımın toplamı ve yatırımın teknik içeriği olmalıdır. Yatırımın istihdam etkisi, üretim kapasitesi, ekonomik katkısı gibi detaylar bu aşamada belirtilmektedir.

Başvuru Süreci Takibi

Başvuru sürecinin online olarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın E-TUYS platformu üzerinden yürütülmesi gerekmektedir. Yatırımcı ya da yardım aldığı profesyonel danışman, firma bilgilerini sisteme ekler ve yatırım dosyasını eksiksiz şekilde yükler. Bu aşamada bilgilerin doğruluğu ve eksik olmaması çok önemlidir.

Bakanlık Kontrolleri

Başvuru tamamlandıktan sonra bakanlık dosyayı incelemektedir. Bu inceleme sırasında yatırımın teşvik mevzuatına uygunluğu, asgari yatırım tutarlarını karşılaması, talep edilen destek unsurlarının gerekçeleri değerlendirilmektedir. Gerekli olursa ek bilgi ve revizyon istekleri bu aşamada belirtilmektedir.

Teşvik Belgesinin Teslim Alınması

İnceleme sürecinin sonucu olumlu geldiğinde yatırım teşvik belgesi düzenlenmektedir ve yatırımcıya elektronik ortamda tanımlanır. Bu aşamadan sonra yatırımcı belge kapsamındaki teşviklerden yararlanmaya başlayabilir. Yatırım boyunca belge aktif olarak kullanılabilmektedir ve yatırım bitince tamamlama vizesi süreci kullanılarak belge kapatılmaktadır.

Yatırım Teşvik Belgesi Başvurusu Nasıl Yapılır?

Yatırım teşvik belgesine yönelik başvuru süreci, yatırım teşvik belgesinin sağladığı yüksek tutarlar, oranlar ve avantajların kaçırılmaması ve tam kapasitede fayda sağlanması için oldukça önem taşımaktadır. Bu sebeple yatırım teşvik belgesi başvuru sürecinin Nextera Danışmanlık uzman kadrosu eşliğinde başvurulmasını önermekteyiz.

1. Yatırımın teşvik uygunluk analizi yapılır.

2. Firma bilgileri ve yetkilendirmeler hazırlanır.

3. Makine ve teçhizat listesi oluşturulur.

4. Yatırım bilgileri ve fizibilite hazırlanır.

5. E-TUYS sistemi üzerinden elektronik başvuru yapılır.

6. Başvuru Bakanlık incelemesine alınır.

7. Revizyon ve ek bilgi talepleri yönlendirilir.

8. Yatırım teşvik belgesi düzenlenir.

9. Yatırım süreci takip edilir ve belge yönetimi yapılır.

10. Tamamlama vizesi ile süreç kapatılır.

Yatırım Teşvik Belgesi Türleri Nelerdir?

• Stratejik Yatırım Teşvikleri

Stratejik yatırım teşvikleri, Türkiye’de ithalat bağımlılığını azaltmayı amaçlayan yatırımlara uygulanmaktadır. Bu yatırımlara cari açığı düşürmeye ve yüksek katma değerli üretimi teşvik etmeye çalışanlar da dahildir.

Bu yatırımlar genelde yerli üretimi sınırlı olan ürünlerin Türkiye’de üretilmesini hedeflemektedir, bu yüzden sistemdeki en kapsamlı ve avantajlı desteklere sahiptir. Geniş ölçekli vergi indirimleri, gümrük vergisi muafiyeti ve sigorta primi işveren hissesi desteği gibi unsurlar, bu teşvik türünün temel avantajları arasında yer almaktadır. 

• Bölgesel Yatırım Teşvikleri

Bölgesel yatırım teşvikleri, Türkiye’de illerin gelişmişlik seviyelerini eşitlemek amacıyla uygulanmaktadır. Bu teşvikler, Türkiye'nin 6 farklı bölgesel gelişmişlik düzeyine göre şekillendirilmiş bir sistem sunar. Sosyo-ekonomik göstergeleri zayıf bölgelere yapılan yatırımlar daha yüksek oranlı ve uzun süreli teşviklerden yararlanma hakkına sahiptir.

Bu sistem sayesinde yatırımcıların büyükşehirler dışında bölgelere de yatırım yapması amaçlanmaktadır. Bölgesel teşviklerde destek unsurları yatırım ili, sektör, yatırım tutarına göre değişmektedir.

Para Dergisi'nin yazısına istinaden 2025 yılından itibaren Türkiye’de Ankara, Antalya, Bursa, Eskişehir, İstanbul, İzmir, Kocaeli ve Muğla'yı kapsayan 1. Bölge'deki imalat sanayi yatırımlarının, istihdam desteğiyle 4., 5. ve 6. Bölgeye taşınması teşvik edilmektedir.

• Öncelikli Yatırım Teşvikleri

Öncelikli yatırım teşvikleri, ülke ekonomisinde kritik görülen sektör ve alanlara yapılan yatırımları kapsamaktadır. Ar-Ge ve inovasyon, sanayi, çevre teknolojileri, savunma, enerji verimliliği, demiryolu, ileri teknoloji, liman yatırımları gibi alanlar bu kapsama adhildir.

Bu teşvik türünde bulunulan bölgeye bakılmaksızın daha avantajlı teşvik şartlarından yararlanılabilmektedir. Yatırımı hızlandırmak ve teknoloji dönüşümünü desteklemek amaçlanmaktadır.

• Genel Teşvikler

Genel teşviklerin belli bir bölge veya stratejik öncelik sınırı yoktur, teşvik sistemine uygun yatırımlarda uygulanmaktadır. Asgari yatırım tutarını sağlayan ve yasaklı sektörlere dahil olmayan yatırımlar bu kapsamda değerlendirilmektedir.

Genel teşvik belgesiyle yatırımcılar çoğunlukla KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti gibi desteklerden yararlanmaktadır. Özellikle ilk kez yatırım yapacak şirketlerle kapasite artırımı gibi sınırlı yatırımlar için başlangıç niteliğinde destek sağlayan bir teşvik türüdür.

2026 yılında Yeni Yatırım Teşvik Sistemi duyurulmuştur. 2025’te duyurulan yeni yatırım teşvik sistemi Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi, Sektörel Teşvik Sistemi ile Bölgesel Teşviklerden oluşmaktadır.

Sistemin duyurulduğu Karar'a göre Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi, Teknoloji Hamlesi Programı, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ve Stratejik Hamle Programı'ndan oluşmaktadır. Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi'nde ve Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi'nde asgari sabit yatırım tutarı, 1. ve 2. Bölgelerde 12 milyon lira, diğer bölgelerde ise 6 milyon liradır.

Yatırım Teşvik Belgesi İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?

Yatırım teşvik belgesi alabilmek için yatırımın ülke ekonomisine katkı sağlayacak nitelikte olması gerekmektedir. En temel şart, yatırımın teşvik kapsamındaki sektörler arasında yer almasıdır. İmalat, enerji, turizm, lojistik, sağlık, Ar-Ge ve belli hizmet alanları desteklenirken mevzuatta kapsam dışı olan faaliyetlere teşvik uygulanmaz.

Yatırımın, başvuruyu yapan şirketin ticaret sicilinde kayıtlı NACE faaliyet koduyla uyuşması gerekmektedir. Yatırım konusu, şirketin yetkili olduğu alanla örtüşmüyorsa başvuru reddedilebilmektedir. Ayrıca, yatırım yapılacak alanın katma değerinin en az %40 olması ve son bir yıl içerisinde 50 milyon dolar üzerinde toplam ithalat hacminin olması gerekmektedir.

Makine-teçhizat alımında kullanılmış makine alımı teşvik kapsamına girmemektedir. Bu kurralın tek istisnası orta-yüksek teknoloji sınıfı ithal alımlardır, kural bu durumda görmezden gelinmektedir. Başvuru öncesi hazırlanan net teknik liste, kabul ihtimalini önemli derecede artırmaktadır.

Bir diğer şart ise yatırımın asgari yatırım tutarını karşılamasıdır. Yatırımın türüne göre değişen asgari yatırım tutarı karşılanmazsa başvuru reddedilmektedir. Başvuru yapacak firma, Türkiye’de yerleşik olmalıdır. Aynı şekilde, aktif bir KEP adresine sahip olmalı ve E-TUYS sisteminden başvuru yapabilmelidir.

Bölgesel Yatırım Teşvik Sistemi

Yatırım teşvik sistemi Türkiye'de bölgelere ayrılmıştır. Özellikle yatırıma ihtiyaç duyulan bölgelerin daha yüksek oranda teşvik almaları kişilerin ve firmaların bu bölgelere daha fazla odaklanmalarına sebep olur. Örnek olarak gümrük vergisi muafiyeti, KDV muafiyeti, vergi indirimleri, faiz veya kar payı destekleri gibi yaklaşık 15 kritik belirleyici unsurda tutarlar ve özellikler farklılaşmaktadır.

Yatırım Teşvik Bölgeler Tablosu

Yatırım teşvikleri Türkiye'nin 6 bölgesinde faaliyet gösterecek şekilde planlanmış ve her bölgenin kendi ihtiyaçları çerçevesinde güncellenmiştir.

← tabloyu yana kaydırın →

Bölgesel Yatırım Teşvik Destek Unsurları ve Oranları

Bölgesel yatırımlar sgk işveren prim muafiyeti, yatırım yeri tahsisi, çeşitli harçlarda farklılıklar sağlamaktadır. Özellikle 5 ve 6. bölge için teşvik oranları yüksektir ve ek olarak çeşitli teşvikler sağlanmaktadır.

← tabloyu yana kaydırın →

Yatırım Teşvik Belgesi Destek Unsurları Nelerdir?

Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki destek unsurları, yatırımın kurulum maliyetini düşürmektedir ve işletme döneminde yükleri azaltmaktadır.

Yatırım teşvik belgesi sayesinde aşağıda yer alan kalemlerde destekler alınabilmektedir.

• KDV istisnası, yatırım teşvik belgesi kapsamında alınan makine ve teçhizatlardan katma değer vergisinin alınmamasını sağlamaktadır. Yurt içi ve ithal makine ve ekipman alımlarında bu destek uygulanır, yatırımın başından maliyeti ciddi derecede düşürür.
• KDV iadesi, stratejik yatırımlarda görülen daha ileri bir destek unsurudur. Bu uygulama sayesinde yatırımcı, bina ve inşaat harcamalarından gelen ve indirimle azalmayan KDV’yi devletten geri alabilmektedir. Yüksek tutarlı sabit yatırım gerektiren projelerde önemli bir destek sağlamaktadır.
• Gümrük vergisi muafiyeti, teşvik belgesi kapsamında ithal edilmiş makine ve teçhizatlarda gümrük vergisi ödenmemesini sağlamaktadır. Bu destek, yurt içinde alınamayacak ya da teknolojik açıdan üstün ekipmanların daha az maliyete alınmasına imkan tanımaktadır.
• Vergi indirimi, yatırımın işletilmesi sırasında elde edilen kazançtan alınan kurumlar veya gelir vergisinde belli bir oranda ve tutara kadar indirim uygulanmasını sağlamaktadır. Yatırımcının vergi yükü bu indirim sayesinde hafifler, nakit akışı güçlenir ve yatırımın geri dönüş süresi kısalmış olur.
• Sigorta primi işveren hissesi desteği, yatırım kapsamında işe alınan çalışanlar adına ödenmesi gereken SGK işveren payını belirli süre devletin karşılamasıyla yardımcı olmaktadır. İstihdam yoğun yatırımlarda bu destek giderleri azaltmaya katkı sağlamaktadır.
• Sigorta primi: işçi hissesi desteği, daha sınırlı uygulanan bir destek unsurudur. Stratejik ve bölgesel yatırımlarda önemli olan bu destek kapsamında çalışanların SGK primlerinin işçi payına düşen kısmı belirli süre devlet tarafından karşılanmaktadır, böylece iş gücü maliyetleri düşürülür.

Bu destek türü sadece altıncı bölgede geçerlidir.

• Faiz veya kâr payı desteği, yatırımın finansmanı olarak kullanılan kredilerin faizinin ya da katılım bankacılığı kapsamında kâr payının belirli kısmınının devlet tarafından karşılanmasıyla katkı sağlamaktadır. Bu destekle kredi maliyetleri azalır, finansman yardımı dolaylı yoldan sağlanmış olur ve sermaye yoğun yatırımlarda avantaj sağlanır.
• İKAS'ın hazırladığı makaleye istinaden, yatırım yeri tahsisi, Hazine’ye ait arazilerin ya da uygun kamu taşınmazlarının 49 yıla kadar bedelsiz irtifak hakkıyla ya da düşük belli tahsisle yatırımcılara sunulmasını kapsamaktadır. Bu destek büyük ölçekli ve uzun vadeli yatırımlarda arsa maliyetini yok etmek amacıyla verilip projenin bütçesini ciddi seviyede düşürmektedir.

Bu desteğin yanı sıra, Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlara da sanayi bölgelerinden yer tahsisi yapılmaktadır.

• Makine desteği, yatırım süresi içinde alınan ve diğer masraflar hariç sadece makine ve teçhizatın birim fiyatı 2 milyon TL ve üzerinde olan makine ve teçhizatları kapsamaktadır. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın kaynağına istinaden bu malzemelerin bedelinin %25’i Bakanlıkça ödenmektedir.
• Sigorta Primi (İşçi Hissesi) Desteği: Yalnızca 6. Bölge illerinde gerçekleşecek yatırımlar için tanımlanmaktadır.
• Gelir Vergisi Stopajı Desteği: Yalnızca 6. Bölge ilerinde gerçekleşecek yatırımlar için tanımlanmaktadır.

Yatırım Teşvik Belgesi Almak İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Yatırım teşvik belgesi almak için gereken belgeler, başvuru sürecinde E-TUYS sisteminden yüklenmelidir. Bu belgelerin doğru ve eksiksiz tamamlanması teşvik kabulü açısından önemlidir.

• KEP adresi: Başvuru yapacak şirketin, kayıtlı elektronik posta (KEP) adresi bulunmalıdır. KEP adresi, bakanlıkla yapılacak resmi yazışmalar ve bildirimlerin sorunsuz yürütülmesini sağlamaktadır. KEP tanımı olmadan sürece devam edilemez.
• Taahhütname: Başvuruda yer alan bilgilerin doğruluğunu gösteren, yetkili kişi ya da şirket temsilcisi tarafından imzalanmış taahhüt belgesi de başvuru sürecinde gereklidir.
• Uygun NACE faaliyet kodu: Şirketin faaliyet konusu, başvurulan yatırımla uyumlu bir NACE faaliyet kodu kapsamında olmalıdır. Yatırım, firmanın ticaret sicilinde kayıtlı olan faaliyetle alanlarıyla alakalı olmalıdır, yoksa başvuru teknik inceleme aşamasında reddedilebilir.
• Vergi levhası ve imza sirküleri: Şirketin güncel vergi levhası örneği ve şirketin yetkili kişilerini gösteren noter tasdikli imza sirküleri başvuru sırasında sisteme yüklenmelidir.
• Asgari yatırım tutarı: Yatırım mevzuatta belirlenen asgari yatırım tutarını karşılamalıdır. Bu tutar, yatırım türüne ve yatırım iline göre değişebilmektedir.

Genel teşvik kapsamında yatırımlarda bu tutar, bölgesine göre 1.5 milyon ve 3 milyon TL olarak belirlenmiştir. Stratejik yatırımlarda asgari yatırım tutarı elli milyon TL’dir.

Bölgesel teşviklerde ise asgari yatırım 1.5 milyon TL’den başlayıp yatırım sektörüne ve bulunulan ile göre değişiklik gösterir. Asgari tutarın altında kalan projeler teşvik kapsamına alınmamaktadır.

• E-TUYS üzerinden elektronik başvuru: Tüm süreç elektronik başvuruyla yürütülmektedir. Firma yetkilisi ya da profesyonel danışman tarafından E-TUYS üzerinden başvuru yapılmalıdır. Elektronik imza ve yetkilendirme tanımlamaları da bu süreçte önemlidir.
• SGK borcu yoktur yazısı: Şirketin Türkiye genelinde prim veya idari para cezası borcunun bulunmadığına dair SGK’dan alınmış barkodlu e-Borcu Yoktur belgesi eklenmelidir. SGK kaydı olmayan yatırımcılardan SGK Kaydı Yoktur yazısı talep edilir.

Gerekli olan diğer belgeler listelenmiştir:

• Yatırım maliyetine karşılık gelen harç ücretinin E-TUYS sistemi üzerinden ödendiğine dair dekont veya belge
• Projenin tanıtım fizibilitesi
• ÇED raporu (gerektiği durumlarda)
• Firmanın sermaye miktarını, ortaklık yapısını ve faaliyet konularındaki nihai durumunu ortaya koyan Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi
• Stratejik yatırımlar için yatırım konusuna dair alınan kararın 8. maddesinde bulunan ve içerisinde teknik, mali, sektörel analiz ve hesaplamaları bulunan fizibilite raporu

Hangi Yatırımlar Teşvik Kapsamındadır?

Türkiye’de ekonomik, teknolojik veya bölgesel kalkınmaya yardımcı olan yatırımlar teşvik kapsamındadır. Yatırımın türüne, yapıldığı sektöre, tutarına, ülke ekonomisine sağladığı katma değere göre yatırımların teşvik uygunluğu kontrol edilmektedir. Teşvikten yararlanabilecek yatırım türleri fazladır ancak her yatırım da otomatik olarak desteklenmemektedir.

• İmalat ve sanayi yatırımları: Bu yatırımlar teşvik sisteminin temelindedir. Üretim tesisi kurulumu, kapasite artırımı, modernizasyon, ürün çeşitlendirme ve teknoloji yatırımları genellikle teşvik kapsamındadır.

Özellikle makine-teçhizat ağırlıklı olan ve istihdam yaratan sanayi yatırımları desteklenmektedir. Bu teşvikte verimliliği artıran yatırımlara önem verilmektedir. İthalata bağımlılığı azaltan ve yerli üretimi güçlendiren yatırımlar daha avantajlı teşvikleri alabilecek konumdadır.

• Hizmet sektöründeki belirli yatırımlar: Turizm tesisleri (otel, sağlık turizmi, termal turizm), lojistik merkezler, depolama tesisleri, eğitim ve sağlık yatırımları, veri merkezleri, yazılım veya dijital altyapı yatırımları bu kategoriye dahildir.

Hizmet sektöründeki teşvikler, diğer kategorilere nazaran daha seçici uygulanmaktadır ve asgari kapasite ya da nitelik şartları aranmaktadır.

• Enerji yatırımları: Özellikle yenilenebilir enerji alanındaki yatırımlar teşvik sisteminin önemli bir noktasındadır. Güneş, rüzgar, biyokütle, jeotermal gibi yenilenebilir enerji üretim tesisleriyle beraber enerji verimliliğini artıran yatırımlar da teşvik kapsamındadır. Enerji depolama, iletim ve çevresel sürdürülebilirlik projeleri de öncelik verilebilecek yatırımlar arasında bulunmaktadır.
• Ar-Ge, yüksek teknoloji ve stratejik yatırımlar: Bu yatırımlar, teşvik sisteminde en avantajlı desteklere sahip yatırım türüdür. Savunma sanayi, ileri teknoloji üretimi, yazılım ve bilişim, ilaç, medikal cihaz, elektronik, yarı iletkenler ve kimya gibi alanlara yapılan yatırımlar, öncelikli ya da stratejik yatırım olarak görülmektedir. Bölge fark etmeksizin yüksek oranlı desteklerden yararlanabilen bir yatırım türüdür.
• Bölgesel kalkınmayı destekleyen yatırımlar: Daha az gelişmiş bölgelerde yapılan yatırımlarda sektör farkı gözetmeksizin daha güçlü teşvikler alınabilmektedir. Bu teşvikteki amaç, yatırımların sadece büyük şehirlere toplanmasını önlemektir.

Başvuru Süresi ve Değerlendirme Süreci Ne Kadardır?

Yatırım teşvik belgesi başvuru süresi ve değerlendirme süreci, yatırımdan yatırıma değişiklik göstermektedir. Yatırımın niteliği, başvurunun titizliği, talep edilen teşvik türü gibi faktörlere göre süreç süresi belirlenebilmektedir.

Başvurunun hazırlık süresi, yatırımın ne kadar kompleks olduğuna göre 1-3 hafta arasında sürebilmektedir. Bu süreçte yatırımın kapsamı belirlenir, yatırım tutarı ve istihdam planı belirlenir, E-TUYS sistemine girilecek bilgiler toplanır ve düzenlenir. Fizibilite gereken büyük ölçekli ya da stratejik veya öncelikli yatırımlarda bu hazırlık süresi daha da uzayabilmektedir.

Değerlendirme süreci, başvurunun E-TUYS kullanılarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na iletilmesinden itibaren başlamaktadır. Eksiksiz başvurularda değerlendirme süresi genellikle 2-4 hafta kadar sürmektedir. Ancak yatırım tutar yüksekse, stratejik yatırım sayılıyorsa veya ek teknik inceleme gerektiren bir projeyse bu süre 4-8 haftaya çıkabilmektedir.

2012/3305 sayılı Karar uyarınca yapılan bakanlık incelemesinden sonra ek bilgi veya revizyon talep edilirse bu taleplerin karşılanması gerekir ve süreçte biraz daha uzama olabilmektedir. İyi hazırlanmış bir başvuruda 1-2 ay içinde belge, yatırımcıya tanımlanır ancak kapsamlı ve stratejik yatırımlarda 2-3 ay kadar beklemek gerekebilmektedir.

Yatırım Teşvik Belgesi Geçerlilik Süresi Ne Kadardır?

Yatırım teşvik belgesi, genel uygulamada 3 yıl süreyle geçerli olarak düzenlenmektedir. Bu süre sayesinde yatırımcının belge kapsamında makinteçhizat alımı yapması, tesis kurulumunu tamamlaması ve yatırımı faaliyete geçirmesi aceleye getirilmemiş olmaktadır.

Yatırımın kapsamı büyükse, stratejikse ya da teknik olarak çok uğraş gerektiriyorsa, yatırımcının isteğiyle ek süre verilebilmektedir. Yatırımın tamamlanmasının mümkün olmadığı durumlarda belge süresi genellikle 1 yıla kadar uzatılabilmektedir.

Stratejik yatırımlarda sabit yatırım tutarı 10 milyar TL ve üzeri ise talep hâlinde aynı oranda ikinci bir ek süre daha tanınabilmektedir. Uzatma taleplerinin E-TUYS sisteminden yapılması gerekmektedir ve belgenin süresi dolmadan revize süre başvurusu tamamlanmalıdır.

Yatırım süresi tamamlandığında tamamlama vizesi başvurusu yapılmalıdır. Tamamlama vizesi onaylandığında ise belge resmen kapanmış olur ve desteklerin son durumu kesinleşir.

Yatırım Teşvik Belgesi Sorgulama Nasıl Yapılır?

Bankalar, gümrük idareleri ve ilgili diğer kamu kurumları yatırım teşvik belgesi bilgilerini doğrulamak zorundadır. Bu doğrulamayı tamamlamadan süreçle ilgili diğer işlemleri tamamlamaları mümkün değildir.

Yatırım teşvik belgesi sorgulamak için en sık kullanılan yöntem, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın resmi internet sitesinden yapılabilen genel teşvik belge sorgulamasıdır. Bu sorgulama ekranı sayesinde belge numarası, yatırımcı firma adı, il bilgisi gibi kriterlerle arama yapılabilmektedir.

Sorgulama sonucunda belgenin aktif olup olmadığı, yatırımın türü, yeri, genel kapsam bilgileri gibi detaylar görüntülenebilmektedir. Belgenin geçerliliğini hızlıca kontrol etmek için sık kullanılan bir yöntemdir.

Belge sahibi yatırımcılar ise detaylı sorgulama ve takip işlemlerini E-TUYS (Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Sistemi) üzerinden yapabilmektedir. E-devlet ile sisteme giriş yapılarak belge durumu, süresi, revizyonlar, ek süre talepleri ve tamamlama vizesi işlemleri sistemden görüntülenebilmektedir.

Yatırım Teşvik Belgesi Nasıl Kapatılır?

Yatırım teşvik belgesi, yatırım süreci bittikten sonra tamamlama vize işlemiyle kapatılmaktadır. Bu aşama önemlidir, çünkü belge kapatılmadan teşviklerden yararlanma süreci bitmiş sayılmamaktadır.

Yatırımcı, teşvik belgesinde belirtilen yatırım tutarını, makine-teçhizat alımlarını, kapasite hedeflerini gerçekleştirmiş olmalıdır. Tüm işlemler belgelenmeli ve yatırım teşvik belgesiyle uyumlu olmalıdır. Yatırım bitmemişse ya da eksikler bulunuyorda belge kapatma aşamasına geçilememektedir.

Yatırım bittikten sonra, yatırımcı tarafından E-TUYS üzerinden tamamlama vizesi başvurusu yapılır. Gerçekleşen yatırım tutarı, fiilen alınan makine-teçhizatlar, istihdam bilgileri, yatırımın faaliyete geçtiğini gösteren belgeler gibi detaylar sisteme eklenmelidir. Bu belgeler arasında fatura örnekleri, ödeme dekontları, makine listeleri bulunmaktadır.

Başvuru sonrası Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından bu talep incelenmektedir. İnceleme sonucu yatırımın teşvik belgesine uygun şekilde tamamlandığı anlaşılırsa tamamlama vizesi onaylanır, böylece yatırım teşvik belgesi resmen kapatılmış olur.

Kapama aşamasından sonra belge kapsamında sağlanan teşvikler kesinleşir ve işletme dönemine yayılan destekler uygulanmaya devam eder. Belge kapatılmadan yapılan işlemlerin ileride denetimi ve iptali olabilmektedir.

Teşvik Belgesi Hangi Durumlarda İptal Edilir?

Yatırım teşvik belgesi, mevzuat şartları veya yükümlülüklere uyulmaması halinde iptal edilebilir, yararlanılan teşvikler geri alınabilir. Bu iptal yüzünden ciddi mali yaptırımlar da ortaya çıkabilmektedir.

En yaygın iptal nedenlerinden biri, yatırımın belge süresi içinde tamamlanmamasıdır. Gerekli olursa yatırım teşvik belgelerinin standt süresi 3 yıla ek süre talebinde bulunabilmektedir. Ancak yatırım, süre sonunda tamamlanamazsa belge iptal edilmektedir. Belge kapsamında sağlanan teşvikler bu durumda geri istenilebilmektedir.

Bir diğer iptal sebebi ise yatırımın teşvik belgesinde belirtilen kapsam dışında gerçekleştirilmesidir. Makine-teçhizat listesindeki kalemlerin izinsiz değiştirilmesi, yatırım yerinin onaysız değiştirilmesi gibi sebeplerden belge iptali yaşanabilmektedir. Yatırım teşvik belgesiyle alınan makine ve teçhizatın beş yıllık süre dolmadan izinsiz biçimde devredilmesi ya da satılması durumunda da destekler geri alınmaktadır.

Yanıltıcı, eksik ya da gerçeğe aykırı bilgi vermek de iptal sebeplerinden biridir. Başvuru kısmında yatırım tutarı, kapasite, istihdam bedelleri veya makine masrafları konusunda uyumsuzluk veya yanlış beyan sonucu belge iptal edilmektedir. Bu durumda yararlanılan teşvikler cezalı şekilde geri alınabilmektedir.

Asgari yatırım tutarının fiilen sağlanmaması durumunda da iptal riski vardır. Yatırım gerçekleşmeleri belgeye bağlanan tutarın altında kalırsa, özellikle kısmi yatırımlar ya da planlanan makine alımlarının iptali durumunda, yatırım teşvik belgesi de iptal edilmektedir.

Tamamlama vizesinin yaptırılmaması sık görülen bir iptal sebebidir. Yatırım bitince, belirlenen sürede tamamlama vizesi başvurusu yapılmazsa belge geçersiz olmaktadır. Bu durumda, yatırım bitmiş bile olsa teşvik hakları kaybedilebilmektedir.

Aynı şekilde, teşvik mevzuatında yasaklanmış sektörlerde faaliyet gösterildiğinde de belge iptal edilmektedir. Kamu borçları, SGK yükümlülükleri, mevzuata aykırı durumlar gibi sebeplerden de iptal riskleri oluşabilmektedir.

Yatırım Teşvik Belgesi Başvurusunda Yapılan Hatalar

Yatırım teşvik belgesinde özellikle iş başvurular sırasında yapılan hatalar sebebiyle sorunlar çıkabilmektedir. Başvuru ve sonrasına yönelik sizin için dikkat edilmesi gereken sorunları aşağıda derledik.

Proje Tanıtım Dosyası: Yatırıma yönelik olarak firma geçmişi, mali durum, hedefler ve istihdama yönelik tüm planlar açık bir şekilde paylaşılmalıdır.

Makine Listeleri: Makinelere yönelik olarak birimler yani; adet, set, kilogram gibi değerler yatırım teşvik belgesi başvurusunun değerlendirilmesi sırasında önem taşımaktadır.

İthal Makineler ve GTİP Kodları: İthal makinelere yönelik isim ve GTİP kodları kesinlikle doğru şekilde belirtilmelidir, aksi taktirde gümrük ve lojistik sorunlar yaşanabilir.

Evraklar: ÇED görüşü, SGK borcu yoktur yazısı ve Ruhsat evraklar arasında bulunması gereken dokümanlardır.

Yatırım Teşvik Belgesi Harçları 2026

Yatırım Teşvik Belgesi ücretleri sabit yatırım tutarına göre kademelere ayrılmaktadır. 

20 Milyon TL'ye kadar 11.000 TL

20 - 50 Milyon TL'ye kadar 25.000 TL

50 - 100 Milyon TL'ye kadar 50.000 TL

100 Milyon TL ve üzerinde 75.000 TL olarak 2026 yılında güncellenmiştir.

Revize tutarı ise 5.000 TL'dir. Revize tutarları makine, tutar, süre, il ve yer değişikliklerini kapsamakta, her bir değişiklik için tek ücret alınmaktadır.

Ek olarak 2026 yılında aşağıda yer alan değişiklikler yürürlüğe girmiştir.

• Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki işlemler Ek-1 listesinde yer alan belgelere göre yürütülecek.
• İşyeri açma ve çalışma ruhsatı artık her yatırım için otomatik olarak istenmeyecek.
• Hangi yatırım konularında ruhsat aranacağı Bakanlık tarafından belirlenecek ve Ek-4 listesine göre uygulanacak.
• Komple yeni ve nakil yatırımlarda Teşvik belgesi başvuru aşamasında ruhsat aranmayacak, sadece tamamlama vizesi aşamasında istenecek.
• İşyeri açma ve çalışma ruhsatı aranmayan yatırım konuları ise ek-2 listesinde açıkça tanımlanmıştır.

Yatırım Teşvik 2026 Yılı Güncel Tutar Listesi

Bunlar genel asgari yatırım tutarları, stratejik & öncelikli yatırım limitleri, faiz ve makine desteği, vergi indirimi için ilave tutarlar gibi çeşitli alt kırılımlara sahiptir. Son olarak sektörel giderlere yönelik tavan ücretler güncellenmiştir. Bu tutarlar yatırım teşvik belgesinin başarıyla neticelendirilmesi sonucunda tavan destek tutarlarıdır. 2025 yılına göre ortalama yüzde 20 ile 25 arasında artış yaşanmıştır.

Yatırım Teşvik Belgesi 2026 Yılı Danışmanlık Ücretleri

Yatırım teşvik belgesi kapsamında danışmanlık ücretleri firmaların uzmanlık alanı, teşvik belgesinin yazım süresi, şehir, yatırım yapılacak tutar gibi kalemler üzerinden değişmektedir. Bu kapsamda harç bedeli hariç olarak firmalar 2026 yılında yatırım teşvik belgesi yazım ücreti olarak 50 bin TL ile 150 bin TL arasında talep etmektedir. Nextera Danışmanlık olarak hem projenin detayı hem de titizlik konusundaki çabalarımızla birlikte firmalarımızın yatırım tutarlarına istinaden en uygun bütçelemeyi yaparak destek olmaya devam ediyoruz.

Yatırım Teşvil Belgesi Tamamlama Nedir?

Yatırım teşvik belgesi tamamlamam süreçleri yapılacak tüm çalışmaların tamamlanmasının ardından artık belgenin kapatılma işlemleri sürecidir. Bu kapsamda 2026'da bazı değişiklikler yapıldı.

Yatırım büyüklüğü ne olursa olsun süreçler tek tipleştirildi.

SMMM Raporu Dönemi Kapandı: Küçük veya orta ölçekli yatırımlarda kullanılan SMMM raporu uygulamasına son verildi.

YMM Raporu Esas Oldu: Elektrik enerjisi üretimi hariç tüm sektörlerde tamamlama vizesi için Yeminli Mali Müşavir (YMM) raporu zorunlu hale getirildi. Bu değişiklik, yatırımın belgelendirilmesi ve kapatılması süreçlerinde YMM tasdikini merkezi bir konuma yerleştiriyor.

Nextera Danışmanlık Bu Süreçte Ne Yapar?

Nextera Danışmanlık, uçtan uca hizmetler sağlayan bir danışmanlık firmasıdır. Firma, Türkiye’de İstanbul, Ankara ve Malatya ofislerinden hizmet vermektedir. Hibe ve teşvik yönetimi, ihracat ve ithalat, yönetim danışmanlığı, işe alım danışmanlığı ve insan kaynakları başta olmak üzere 30’dan fazla kategoride hizmet sunmaktadır.

Nextera, yatırım teşvik belgesi sürecinin ilk adımında yatırımın konusu, tutarı, lokasyonu, sektörel yapısı gibi detayları inceleyerek en uygun teşvik türünü belirlemektedir. Bu analiz ile yatırımcı, destek unsurlarını en üst seviyeden kullanma imkanına sahip olmaktadır.

Firma, başvuru aşamasında E-TUYS sistemi üzerinden tüm başvuru dosyasını hazırlamaktadır. Mevzuata uygun biçimde her işlemi tamamlayarak reddedilme ve gecikme riskleri elenmiş olmaktadır.

Belge düzenlendikten sonra Nextera revizyon süreci, ek süre başvuruları, kapsam değişikliği, belge güncellemeleri aşamaları yönetmektedir. Nextera’nın Türkiye’deki 6 teşvik bölgesinde de sahip olduğu önemli tecrübe ve profesyonel ekibiyle şirketler yatırım teşvik belgesi sürecini sorunsuzca tamamlamaktadır.

Şirket, 12 farklı sektörde sahip olduğu deneyimlerle müşterilere hizmet vermektedir. Nextera’nın %92 oranında sertifikalı ve sektörel uzmanlığı olan ekip üyelerine sahip olması da yatırım teşvik belgesi danışmanlığı konusunda şirkete olan güveni arttırmaktadır.

Nextera Danışmanlık sahip olduğu güçlü ekibi ve tecrübesi sayesinde her boyutta firmaya danışmanlık hizmeti sağlayabilmektedir. Genç kadrosu sayesinde dinamizmi artırırken, tecrübeli uzmanları ile firmaların uçtan uca tek kaynaktan danışmanlık almalarını sağlamaktadır.