STK ve Derneklere Yönelik Hibe Programları Nelerdir?
STK ve derneklere yönelik hibe programları, sosyal kalkınma, istihdam, eğitim, kadın, gençlik, engellilik alanlarında proje yürüten Sivil Toplum Kuruluşları (STK) ve derneklere sağlanan desteklerdir. Bu destek, toplumu kalkındırma ve dezavantajlı gruplara eşit şans sunma amacıyla verilmektedir.
STK ve Dernekler Hibe Alabilir mi?
STK ve dernekler, çeşitli kurumlardan hibe alabilmektedir. Bu hibelerin ticari faaliyetler için değil de kamu yararına ve sosyal etki sağlayacak projelerde harcanmasına önem verilmektedir. Sadece kamu yararı ve sosyal etki sağlayan projelere destek sağlanmaktadır.
STK ve dernek hibeleri, STK’ların ve derneklerin sundukları projeleri değerlendirme yoluyla seçilmektedir. Proje bazlı değerlendirme sayesinde sosyal kalkınmaya en çok yardımcı olacak çalışmalar ödüllendirilmiş olmaktadır.
STK’lara Hibe Veren Kurumlar Hangileridir?
STK’lara hibe veren kurumlar İçişleri Bakanlığı, Kalkınma Ajansları, belediyeler ve yerel yönetimler, Avrupa Birliği fonları, uluslararası kuruluşlar ve büyükelçiliklerdir. Bu kurumların sağladığı desteklerle STK’lar ve dernekler, sosyal kalkınma için projeler üretip topluma katkı sağlayabilmektedir. Avrupa Birliği fonları kullanılarak AB ve çeşitli Bakanlıklar arasında anlaşmalı bir şekilde hibe programları da yürütülmektedir.
Türkiye’de ve uluslararası alanda derneklere hibe sağlayan başlıca kurumlar:
● İçişleri Bakanlığı
● Kalkınma Ajansları
● Belediyeler ve yerel yönetimler
● Uluslararası kuruluşlar ve büyükelçilikler
İçişleri Bakanlığı Dernekler İçin Hibe Programları
İçişleri Bakanlığı, dernek ve STK’lara hibe programı sunan kurumlardan biridir. İçişleri Bakanlığı’nın hibe programlarına başvuru süreçleri Proje Destek Sistemi (PRODES) üzerinden yürütülmektedir. İçişleri Bakanlığı’nın 2026 yılında desteklemek istediği projelerin ana odakları sosyal uyum, gençlik, kadın, engelli kişiler ve bağımlılıkla mücadeledir. Yurt içinde ve yurt dışında düzenlenen çeşitli eğitim, seminer, demirbaş gibi malzemelerin alınması açısından birçok maliyeti karşılayan 3 milyon TL'lik hibe İçişleri Bakanlığı tarafından derneklere sağlanmaktadır.
Kalkınma Ajansı STK Destekleri Nelerdir?
Kalkınma Ajansları, bölgeler arası eşitsizliklerin azaltılmasını amaçlayarak toplam 26 bölgede kurulan kurumlardır. Bu ajansların sağladığı desteklerden STK’lar ve dernekler de faydalanabilmektedir. Türkiye’de 26 adet kalkınma ajansı bulunmaktadır. Proje bazlı destekler sağlayan kalkınma ajansları sayesinde daha az gelişmiş bölgelerin desteklenmesi hedeflenmektedir.
Kalkınma Ajansları, bölgesel önceliklere göre derneklere destek verir:
● Sosyal kalkınma projeleri: Kadın ve gençlere yönelik projelerin yanı sıra sosyal uyum projeleri de bu kapsamda desteklenmektedir.
● İstihdam ve eğitim projeleri: Meslek eğitim programları ve istihdamı artırmayı sağlayan projeler bu kategoriye dahildir.
● Yerel kapasite geliştirme: Eğitim, danışmanlık, gelişim projeleri bu kategoriye dahildir.
Avrupa Birliği Dernek Hibeleri Nelerdir?
Avrupa Birliği, aday ülkeleri desteklemek amacıyla Türkiye’ye de maddi yardım sağlamaktadır. Hibe programları şeklinde verilen bu yardım sayesinde birçok alanda gelişim ve ilerleme hedeflenmektedir.
AB hibeleri için ortaklık ve sürdürülebilir gibi faktörlere dikkat etmek önemlidir. Bu programlar sayesinde STK ve dernekler geri ödemesiz olan büyük miktarda birdestekten yararlanabilmektedir.
Avrupa Birliği tarafından finanse edilen başlıca programlar:
● IPA fonları: Katılım Öncesi Yardım Aracı fonları olarak da bilinen IPA fonları sayesinde STK ve derneklere toplum odaklı projelerinde yardımcı olunmaktadır. IPA III dönemi için planlanan yardım tutarı 14,2 milyar €’dur. IPA III için belirlenen öncelikli alanlar hukukun üstünlüğü, iyi yönetişim, yeşil gündem, rekabetçilik ve kapsayıcı büyüme, bölgesel ve sınır ötesi iş birliğidir.
● Erasmus+: Özellikle gençlere yönelik ve eğitim alanında destek sağlayan Erasmus+ programı sayesinde eğitim programları ve çeşitli gönüllülük projeleri yürütülmektedir. Erasmus+ programına 2021 ile 2027 yılları arası için 28,4 milyar € bütçe ayrılmıştır, bu bütçe tüm Avrupa’yı kapsamaktadır. 2026 yılındaki proje desteği proje başına 35 bin € olarak açıklanmıştır.
● CERV: CERV programı sayesinde STK ve derneklerin insan hakları, eşitlik, topluma katılım projeleri özellikle desteklenmektedir.
● Horizon Europe: Eğer proje konusu sosyal inovasyon ya da toplumsal etki sağlıyorsa STK ve derneklerin ürettiği projelerin Horizon Europe kapsamında destek alması mümkündür. Horizon programının 2021-2027 arası temel odakları açık inovasyon, küresel sorunlar ve sağlık, açık bilim ve açık erişim olarak belirlenmiştir. Ufuk Avrupa’nın 2021-2027 arası dönemi için belirlenen bütçe 93,5 milyar €’dur, 2026-2027 dönemi için 14 milyar €’lük yatırım hedeflenmektedir.
Belediyeler ve Yerel Yönetimler STK’lara Hibe Verir mi?
Belediyeler ve yerel yönetimler STK’lara hibe vermektedir. Verilen hibeler kapsamında belediyelerle iş birliği yapmak da mümkündür. Proje üzerinden desteklenen STK ve derneklerin planlarını gerçekleştirebilmeleri hedeflenmektedir.
Belediyelerin desteklediği projeler çoğunlukla sosyal hizmet ve sosyal yardım, kültür, sanat ve yerel kültürün korunması, gençlik ve spor faaliyetleri, yerel kalkınma ve toplumsal dayanışma konularını içermektedir. Örneğin Bağcılar Belediyesi, 2025 yılında ilçede faaliyet gösteren dokuz derneğe İçişleri Bakanlığı Sivil Toplum Genel Müdürlüğü'ne proje yazmaları için destek vermiştir.
Belediyenin o yılki bütçesine göre destek miktarı ya da süresi değişiklik gösterebilmektedir. Belediyeden belediyeye farklı olan destek detaylarını öğrenmek adına Nextera Danışmanlık gibi danışmanlık şirketlerinden profesyonel yardım alınılması önerilmektedir.
Uluslararası Kuruluş ve Büyükelçilik Hibeleri
Uluslararası kuruluş ve büyükelçilikler de STK ve derneklerin çeşitli projelerini destekleyen gruplardan biridir. Toplumsal farkındalık ve insan hakları gibi konulara odaklanmış projelerin bu kapsamda destek alma ihtimali artmaktadır.
Büyükelçilerin sağladığı destek miktarı yüksek olmasa da başvuru süreci uluslararası fonlara göre daha hızlı görülmektedir.
● İnsan hakları
● Kadın ve çocuk hakları
● Göç ve mülteci çalışmaları
● Çevre ve iklim projeleri
Dernekler İçin En Çok Desteklenen Proje Konuları
Derneklerin yararlanabileceği hibe programlarına başvurabilmeleri için önceden bir proje hazırlamaları gerekmektedir. Bu projelerin destek kapsamına uygunluk seviyesi yükseldikçe hibelerden yararlanma şartı artmaktadır.
Hibe programlarında her sene belirlenen öncelikli konular bulunmaktadır. Projelerde en çok sosyal uyum ve göç, eğitim ve farkındalık, kadın ve genç istihdamı, engelli bireylerin toplumsal katılımı, çevre ve sürdürülebilirlik konularına destek verilmektedir.
● Kadın ve genç istihdamı
● Engelli bireylerin toplumsal katılımı
● Eğitim ve farkındalık
● Çevre ve sürdürülebilirlik
● Sosyal uyum ve göç
Dernekler Hibe Başvurusu Yaparken Nelere Dikkat Etmeli?
Hibe programlarına başvuru yapmayı amaçlayan derneklerin dikkat etmesi gereken noktalar bulunmaktadır. Bu noktalardan biri proje yazımı sırasında gerçekçi bütçe ve uygulanabilir takvim planlaması yapılmasıdır. Derneklerin uyabilecekleri türde bütçe ve takvim planlaması yapması, projeye olan güveni artıracaktır. Proje kabulünü en çok etkileyen faktörlerden biri projenin uygulanabilirliği ve sürdürülebilirliğidir.
Bir diğer dikkat edilmesi gereken nokta ise dernek tüzüğü ve faaliyet alanı uyumudur. Derneğin tüzüğüyle, yürüttüğü faaliyetleriyle yürütmek istedikleri projenin uyumlu olması gerekmektedir.
Hazırlanan projesinin kamu yararına olması ve olumlu bir sosyal etki sağlaması da önem verilen detaylardan birisidir. Bunun dışında şeffaf raporlama kapasitesi de dikkat edilmesi gereken noktalardan bir diğerdir. Şeffaf raporlama, projelerin desteklenmesi için karşılanması gereken şartlardan en önemlisidir.
● Dernek tüzüğü ve faaliyet alanı uyumu
● Kamu yararı ve sosyal etki
● Gerçekçi bütçe ve uygulanabilir takvim
● Şeffaf raporlama kapasitesi
Dernek Hibelerinde En Sık Yapılan Hatalar
● Ticari faaliyet içeren projeler: Hibe programlarının destek kapsamı sadece kâr amacı gütmeyen kuruluşlardır. Bu sebeple, başvuruda bulunan STK ve derneklerin ticari faaliyet içermeyen projeler ürettiklerinden emin olmaları gerekmektedir.
● Destek kapsamı dışı giderler: Proje ya da program kapsamına alınmamış giderlerin hibeyle karşılanması büyük bir hatadır. Bu durumda hibenin geri alınması gibi ciddi sonuçlar ortaya çıkabilmektedir. Harcama öncesi ilgili giderin destek kapsamına girip girmediğini kontrol etmek önemlidir.
● Zayıf sosyal etki anlatımı: STK ve derneklere hibe sağlayan programlarda çoğunlukla olumlu sosyal etki hedefi aranmaktadır. Eğer ki projenin sağlayacağı sosyal etki açık bir şekilde açıklanmazsa destekten yararlanma şansı ortadan kalkabilmektedir.
● Proje sonrası sürdürülebilirliğin gösterilmemesi: Kategorisi ya da kapsamı fark etmeksizin her hibe programının ana amaçlarından biri sürdürülebilir projeleri desteklemektir. Sadece kısa vadeli katkı sağlayacağı düşünülen projelerin kabul edilme ve hibe alma şansı azalmaktadır. Proje yazımı adımında sürdürülebilirlik de projenin önemli faktörlerinden biri olarak göz önünde bulundurulmalıdır.
Nextera Danışmanlık Dernek Hibelerinde Nasıl Destek Olur?
Nextera Danışmanlık olarak uçtan uca hizmetler sağlayan bir danışmanlık firmasıyız. Nextera olarak Türkiye’de İstanbul, Ankara ve Malatya ofislerinden hizmet vermekteyiz. TÜBİTAK 1501 ve 1507 destekleri, AB hibe destekleri, Refinansman Kefalet Programı, KOSGEB danışmanlığı gibi konularda yardımcı olmaktayız. 30’dan fazla alanda sunduğumuz uzman fikirleriyle birlikte STK ve derneklere yönelik hibelerden yararlanma sürecini de kolaylaştırmaktayız.
Nextera olarak STK ve derneklerin faaliyet alanlarına göre uygun hibe analizi hizmeti sağlamaktayız. STK ve dernekleri ulusal ve AB fonlarına doğru yönlendirerek projeleriniz için en yüksek desteği almanıza yardımcı olmaktayız. Uzman ekibimizin önerileri sayesinde yanlış çağrılara başvurmanızı engellemekteyiz.
Nextera ekibi olarak 12 farklı sektörde deneyimlerimizle müşterilere hizmet vermekteyiz. Nextera’nın %92 oranında sertifikalı ve sektörel uzmanlığı olan ekip üyelerine sahip olmamız da STK ve derneklere yönelik hibe danışmanlığı konusunda deneyimlerimizi kanıtlar niteliktedir.
Nextera Danışmanlık sahip olduğu güçlü ekibi ve tecrübesi sayesinde her boyutta firmanıza danışmanlık hizmeti sağlamaktayız. Genç kadromuz sayesinde dinamizmi artırırken, tecrübeli uzmanlarımız sayesinde firmanızın uçtan uca tek kaynaktan danışmanlık almasını sağlamakla yardımcı olmaktayız.