16322 sayılı teşvik, Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında uygulanan SGK işveren primi desteğidir. 16322 sayılı teşvik, bölgesel teşvikler kapsamında birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci bölgedeki yatırımlar için geçerlidir. Altıncı bölge yatırımları ise bu konuda 26322 sayılı teşvikten yararlanmaktadır. 16322 sayılı teşvikten yararlanmak için yatırıma yeni çalışanların dahil edilmesi gerekmektedir.
Bu yazımızda 16322 sayılı teşviki, kanuni dayanağını, kapsamını, teşvik şartlarını, avantajlarını, başvuru ve yararlanma sürecinde en sık yapılan hataları ve daha fazlasını detaylandırıyor olacağız.
16322 Sayılı Teşvik Nedir?
16322 sayılı teşvik, SGK sisteminde kullanılan teşvik kodudur. 16322 sayılı teşvik, Yatırım Teşvik Belgesi kapsamındaki istihdam için uygulanmaktadır. 16322 sayılı teşvik, işveren prim maliyetini düşürmektedir.
16322 sayılı teşvikten yararlanmak için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından verilen Yatırım Teşvik Belgesine sahip olunması gerekmektedir. Gemi yatırımları hariç olmak üzere tamamlama vizesinin yapılmış olması gerekmektedir.
16322 Teşviki Hangi Kanuna Dayanır?
16322 teşviki, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Yatırım Teşvik Cumhurbaşkanlığı Kararları tarafından desteklenmektedir. 16322 sayılı teşvik, SGK uygulama kodudur yani başlı başına bağımsız bir kanun değildir.
●5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Türkiye’deki en temel sigorta kanunlarından biri 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu olarak bilinmektedir. Bu kanuna malullük, yaşlılık, ölüm sigortası primlerinde işveren hissesi indirimi, engelli istihdamı teşvikleri, eski hükümlü istihdamı teşvikleri, genç ve kadın istihdamı teşvikleri ve daha fazlası dahildir.
●Yatırım Teşvik Kararları (Cumhurbaşkanlığı Kararları)
Cumhurbaşkanlığı tarafından Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararlar isimli kararların yayımlanmasıyla Yatırım Teşvik Belgesi kapsamına alınan işletmelerin desteklenmesinin önü açılmıştır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kararları da bu kararlara dayanmaktadır.
16322 Teşvikinden Kimler Yararlanabilir?
16322 sayılı teşvikten geçerli Yatırım Teşvik Belgesi olan firmalar, belge kapsamındaki yatırımı tamamlayan işletmeler, ilave istihdam sağlayan işverenler ve SGK prim borcu bulunmayan firmalar yararlanabilmektedir. 16322 sayılı teşvik, yalnızca Yatırım Teşvik Belgesi kapsamındaki istihdam için geçerli olmaktadır.
16322 sayılı teşvik, bölgesel teşvikler kapsamında sadece 1., 2., 3., 4. ve 5. bölge yatırımlarının yararlanabileceği bir destektir.
Birinci bölgede Ankara, Antalya, Bursa, İstanbul, Eskişehir, İzmir, Kocaeli ve Muğla illeri bulunmaktadır.
İkinci bölge illeri Aydın, Balıkesir, Bolu, Çanakkale, Denizli, Edirne, Konya, Kayseri, Manisa, Mersin, Sakarya, Tekirdağ ve Yalova’dır.
Üçüncü bölgede ise Adana, Bilecik, Burdur, Düzce, Gaziantep, Isparta, Karabük, Karaman, Kırklareli, Kırıkkale, Kütahya, Nevşehir, Samsun, Trabzon, Rize, Uşak ve Zonguldak bulunmaktadır.
Dördüncü bölge şehirleri arasında Afyonkarahisar, Aksaray, Amasya, Artvin, Elazığ, Çorum, Erzincan, Kastamonu, Kırşehir, Malatya ve Sivas bulunmaktadır.
Beşinci bölgede bulunan şehirler Bartın, Bayburt, Çankırı, Giresun, Erzurum, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Niğde, Ordu, Osmaniye, Sinop, Tokat, Tunceli ve Yozgat’tır.
Altıncı bölge illeri ise bu destekten 26322 sayılı teşvik kapsamında yararlanabilmektedir.
●Geçerli Yatırım Teşvik Belgesi olan firmalar: Yatırım Teşvik Belgesi olmayan veya aktif olmayan firmaların bu destekten yararlanması mümkün değildir.
●Belge kapsamındaki yatırımı tamamlayan işletmeler: Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında başlanan yatırımın tamamlanmış olması gerekmektedir.
●İlave istihdam sağlayan işverenler: İlgili yatırım başladığından beri proje kapsamında ek istihdam sağlayan şirketlere destek sağlanmaktadır.
●SGK prim borcu bulunmayan firmalar: 16322 sayılı teşvikten yararlanmak isteyen şirketlerin SGK prim borçlarının tamamen ödenmiş ya da yapılandırmış olması gerekmektedir.
16322 Teşviki Şartları Nelerdir?
16322 sayılı teşvikten yararlanma şartları, onaylı Yatırım Teşvik Belgesi, yatırımın tamamlanmış olması, ilave istihdam sağlanması, SGK prim borcunun bulunmaması ve aylık prim bildiriminin zamanında yapılması olarak sıralanmaktadır.
- Onaylı Yatırım Teşvik Belgesi: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından onaylanmış Yatırım Teşvik Belgesine sahip olunması gerekmektedir.
- Yatırımın tamamlanmış olması: Tamamlanmamış yatırımlar için destek sağlanmamaktadır.
- İlave istihdam sağlanması: İlgili yatırım için son 6 ayda ilave istihdam sağlanmış olması gerekmektedir.
- SGK prim borcunun bulunmaması: SGK prim borçlarının ödenmiş ve yapılandırılmış olması gerekmektedir.
- Aylık prim bildiriminin zamanında yapılması: Gecikmiş prim bildirimleri, destek kapsamından çıkarılmaya sebep olmaktadır.
16322 Teşviki Ne Kadar Süre Uygulanır?
16322 sayılı teşvikin uygulanma süresi, yatırımın bulunduğu bölgeye göre değişmektedir. 2. bölgede 16322 sayılı teşvikin destek süresi 1 yıldır. 3. bölgede 16322 sayılı teşvikin destek süresi 2 yıldır. 4. bölgede 16322 sayılı teşvikin destek süresi 4 yıldır. 5. bölgede 16322 sayılı teşvikin destek süresi 8 yıldır. 6. bölgede 26322 sayılı teşvik geçerlidir ve 26322 sayılı teşvikin destek süresi 12 yıldır.
16322 Teşviki Ne Kadar Avantaj Sağlar?
16322 sayılı teşvik avantajları, işveren SGK primini azaltma, işgücü maliyetini düşürme ve yatırımın finansal yükünü hafifletme olarak sıralanmaktadır. 16322 sayılı teşvik, özellikle personel yoğun yatırımlarda çok sayıda destek sağladığı için ciddi tasarruf yapılmasına yol açmaktadır.
16322 sayılı teşvik kapsamında alınacak destek hesaplanmadan önce SGK’nın sunduğu 5510 sayılı Kanun sayesinde elde edilen 5 puanlık SGK prim indirimini düşmek gerekmektedir. SGK primi işveren hissesinden 5 puanlık indirim düşüldükten sonra 16322 sayılı teşvikin destek tutarı hesaplanmaktadır.
16322 sayılı teşvik kapsamında sağlanan destek tutarı imalat dışı sektörler için (%2xSPEK) + (%19,75xA.Ü) kullanılarak hesaplanmaktadır. 16322 sayılı teşvik kapsamında sağlanan destek tutarı imalat sektörü yatırımları için (%5xSPEK) + (%16,75xA.Ü) kullanılarak hesaplanmaktadır.
●İşveren SGK primi azalması: 16322 sayılı teşvik sayesinde SGK primi işveren hissesinde en az %16,75 oranında indirim yapılmaktadır.
●İşgücü maliyeti düşmesi: SGK tarafından sağlanan bu teşvik sayesine işletmelerin işgücü maliyeti azalmaktadır.
●Yatırımın finansal yükü hafiflemesi: İşgücü maliyetinin azalması ve işveren priminin belirli bir kısmının SGK tarafından ödenmesi sayesinde şirket yatırımlarının finansal yükü hafiflemektedir.
16322 Teşviki Bordroda Nasıl Uygulanır?
16322 sayılı teşvikin bordroda uygulanması, SGK sisteminde 16322 kodunu seçme, prim bildirimini ilgili kodla yapma ve sistemin işveren prim indirimini otomatik uygulaması adımlarıyla gerçekleşmektedir.
●SGK sisteminde 16322 kodu seçilir: SGK sistemine giriş yapıldıktan sonra yararlanılmak istenen ilgili kod seçilmelidir. Bu durumda, seçilmesi gereken kod 16322’dir.
●Prim bildirimi ilgili kodla yapılır: Prim bildirimi yapılırken 16322 kodu belirtilerek bildirim yapılması gerekmektedir.
●Sistem işveren prim indirimini otomatik uygular: SGK sistemi, bildirim sonrası işveren prim indirimini otomatik olarak şirket masraflarına uygulamaktadır ve ödeme tutarı azalmaktadır.
16322 Teşvikinde En Sık Yapılan Hatalar
16322 sayılı teşvikin başvuru ve uygulama sürecinde en sık yapılan hatalar, ilave istihdam şartının ihlali, SGK prim borcu oluşması, yatırım tamamlanmadan teşvik uygulanması ve yanlış teşvik kodu seçimi olarak sıralanmaktadır.
●İlave istihdam şartının ihlali: SGK 16322 sayılı teşvikten yararlanılabilmesi için ilave istihdam sağlanması ve ilgili kişilerin işten çıkarılmaması gerekmektedir.
●SGK prim borcu oluşması: SGK prim borcu olan işletmeler teşvik kapsamından çıkarılmaktadır.
●Yatırım tamamlanmadan teşvik uygulanması: 16322 sayılı teşvikin uygulanabilmesi için yatırımın tamamlanmış olması gerekmektedir. Yatırım tamamlanmadan yapılan teşvik denemeleri reddedilmektedir.
●Yanlış teşvik kodu seçimi: SGK sisteminde teşvikten yararlanmak için başvuru yapılırken özellikle 16322 teşvik kodunun seçilmesi gerekmektedir.
Nextera Bu Süreçte Nasıl Destek Olur?
Nextera Danışmanlık olarak uzman ekibimizle 16322 sayılı teşvikten yararlanma sürecinde şirketinize yardımcı olmaktayız. Başvuru sürecine yatırım teşvik uygunluk analiziyle başlamaktayız. Bu sayede, işletmenizin belirli desteğe uygunluk düzeyini belirlemekteyiz.
Yatırımınızın bölgesine göre bölgesel SGK avantaj hesaplaması yaparak şirketinize özel sağlanacak destek tutarını çıkarmaktayız. Teşvik optimizasyonu hizmetimiz sayesinde şirketinizin en yüksek tutarda destekleri beraber kullanabilmesi için yol göstermekteyiz. Risk ve ceza önleme danışmanlığı hizmetimizle birlikte 16322 sayılı teşvikten yararlanma sürecinde hatalarınızı minimize etmekteyiz ve idari cezaları engellemekteyiz.