Prim ve Ödüllendirme Sistemi Nedir?
Prim ve ödüllendirme sistemi bir firmanın çalışanlarının performansını ve verimliliklerini artırmak amacıyla performansları doğrultusunda maddi ya da manevi olarak bir teşvik sunmalarıdır. Prim ve ödüllendirme sisteminde belirlenen hedefin gerçekleşmesi paralelinde çalışanlar bunun karşılığında prim veya ödül alabilme hakkını elde edebilirler.
Prim ve ödüllendirme sistemi sonrasında çalışanlar hedeflerini gerçekleştirmeleri sayesinde şirket büyümesi de olumlu ivme gösterir. Bu nedenle prim ve ödüllendirme sisteminin sistematikleştirilmesi, çalışanların ödüllendirilmesi büyük bir avantajdır. İyi planlanmış ve sisteme oturtulmuş bir prim sistemi çalışanların motivasyonunu büyük oranda artıran, avantajlı bir insan kaynakları uygulaması olur.
Prim Sistemi Nasıl Çalışır?
Prim ve ödüllendirme sisteminde amaç çalışanların performansını ve verimliliklerini iyi bir ölçüde artırmaktır. Prim sistemi sırasında çalışanlara en sık uygulanan yöntemler arasında hedef bazlı performans ölçümü gelmektedir. Hedef bazlı performans ölçümü sırasında bireysel veya ekip olarak performans ölçümü yapılabilir. Hedef bazlı performans ölçümü sırasında çalışanlar daha öncesinde belirlenen sayısal ya da sözel hedeflere ulaşmaya çalışırlar.
Performans ölçümü sonrasında hedefine ulaşan, KPI’larını tamamlayan çalışanlara performansa dayalı bir prim ödemesi yapılır. KPI’lara ulaşan personele yapılan prim ödemesi genellikle hedef bazlı bir prim ödemesidir. KPI’lara personellerin ulaşması için bazı metrikleri yerine getiriyor olmaları gerekmektedir. Bunlar satış, üretim, proje teslimi gibi metrikler ile ölçülebilmektedir.
Prim sistemini başarı ile uygulayan kurumlarda gördüğümüz örnekler doğrultusunda şunu söyleyebiliriz ki prim sistemi belirli ve net kurallar çerçevesinde şekillenmektedir. Aynı zamanda prim sistemi uygulanırken her çalışan için eşitlik ilkesi esas alınarak şeffaf bir şekilde yönetiliyor. Böylece prim sistemi çalışanların başarısına olumlu olarak etki edebiliyor.
Ödüllendirme Sistemi Nasıl İşler?
Ödüllendirme sistemi, çalışan takdir mekanizması ile işlemektedir. Ödüllendirme sistemi sayesinde çalışanların başarısına manevi ya da sembolik bir ödül sunulur. Ödüllendirme sistemi maaşın dışında bir teşvik sistemidir. Ödüllendirme sistemi sırasında çalışanlara maddi olmayan bazı ödüllerde verilebilmektedir, bunlar; ayın çalışanı, teşekkür kartı, takdir maili olabilmektedir.
Çalışan ödüllendirme sistemi kurulurken kurumlar özellikle kültürel bir etki yaratma odaklıdır. Böylece çalışan deneyimlerini olumlu olarak etkileyebilirsiniz, çalışan bağımlılığı da iyi bir oranda artış gösterebilir. Çalışan ödüllendirme sistemi sayesinde kurum içi görünürlük olumlu etkilenir. Bunun sebebi ise çalışanların başarılarının takdir edildiği bir sistemin şeffaf bir şekilde yönetilmesi olumlu bir rekabet ortamı oluşturur.
Prim ve Ödüllendirme Sistemi Nasıl Kurulur?
Hedeflerin Belirlenmesi
Prim sisteminin ilk ve en önemli aşaması hedeflerin belirlenmesidir. Hedeflerin belirlenmemesi ödül ve prim sisteminde bir adaletsizliğe neden olur. Hedefler belirlenirken prim ve ödüllendirme sistemine uygun olarak ölçülebilir KPI’lar belirlenmeli ve bu doğrultuda tanımlanmalı. Ayrıca hedefler belirlenirken departman bazlı olarak ilerlemek daha adil bir prim ve ödüllendirme sisteminin kurulmasına olanak sağlar.
Politikaların Yazılması
Prim ve ödüllendirme sistemi için politikaların belirlenmesi ve bu doğrultuda politikaların detaylarının yazılması gerekir. Detayların belirlenirken bazı hatların örneğin, kim prim alacak, ne zaman alacak, hangi koşullarda prim alacak bu sistemin oturtulması ve politikaların yazılmasıyla daha adaletli bir sistem tasarlanır. Böylece adalet ve objektiflik ilkeleri de belirlenmiş olur.
Yazılım veya Takip Sistemlerinin Kurulması
Aynı zamanda prim ve ödüllendirme sistemi kurulurken yazılım veya bunu takip edebilecek sistemler kurulmalıdır. Böylece sistemin takibi adil ve dürüst bir şekilde yapılır. Böylece HRMS, ERP ve bordro sistemleriyle entegre bir şekilde çalışmalar yapılabilir. Kurulan sistemler veya yazılımlar sayesinde, otomatik hesaplama ve izleme kolayca yapılabilir.
Takdir Kültürünün Oluşturulması
Prim ve ödüllendirme sistemi sayesinde aynı zamanda çalışanlar açısından bir takdir kültürü de oluşur. Prim sisteminin doğru kurulması sayesinde ödüllendirme stratejisi de iyi bir şekilde çalışır. İnsan kaynakları tarafından bir prim alanı oluşturulur. Takdir kültürünün doğru oluşturulması ile birlikte eğitim ve iç iletişim kampanyaları da sistematik bir şekilde ilerletilir.
Ne Tür Prim Modelleri Vardır?
Satış Primi
Satış ve pazarlama ekiplerinde sıkça kullanılan bir prim modelidir. Çalışanların kazandırdıkları ciroya ya da kar doğrultusunda değişiklik gösteren bir prim sistemidir. Bu sistem yüzde bazlı, kar paylaşım bazlı ya da ciro bazlı olarak ayrılabilmektedir.
Performans Primi
Performans primi çalışanların önceden belirlenmiş olan bireysel veya departman bazlı hedeflerine ulaşma başarısına göre ödenen bir sistemdir. Bu sistemde kurumun belirlemiş olduğu KPI bazlı değerlendirmeler ile prim hesaplamaları yapılır.
Proje Primi
Proje pirimi belirli bir projenin başlangıç ve bitiş tarihlerinin paralelinde projenin başarısı ve hedeflenen konulara ulaşma doğrultusunda proje primi uygulanmaktadır.
Yılsonu Başarı Primi
Yılsonu başarı primi kurumun çalışanlarının yılın sonunda hedeflerine ulaşmaları ile birlikte çalışanların göstermiş olduğu çabayı ödüllendirmek için uygulanan bir prim modelidir.
Prim Sisteminin Şirketlere Faydaları Nelerdir?
Prim sisteminin şirketlere süreç içerisinde ve sonrasında yadsınamaz faydaları vardır. Süreç içerisinde çalışanların hedeflerinin belirlenmesi, sürecin hatlarının kesinleşmesi ile çalışanlarda bu doğrultuda bir hedefe odaklılık ve iş disiplini sağlar. Artan hedef odaklılık ve iş disiplini sayesinde çalışmalar daha odaklı ve olumlu ilerler. Bu olumluluk primin faydalarından, ödüllendirmenin etkilerinden biridir.
Aynı zamanda prim sistemi çalışanlarda motivasyon ve performans artışı konusunda da destek olur. Sebebi ise çalışmaların sonuçlarının iyi bir şekilde görünecek olmasıdır. Bu doğrultuda prim sistemi şirketlere yüksek bağlılık ve düşük devir oranını da beraberinde getirir. Böylece en yetkin çalışanlarınızı daha net görebilir, bu çalışanları elde tutma avantajı elde edebilirsiniz.
Hangi Sektörler İçin Uygundur?
Takdir ve ödüllendirme sistemi birçok sektör için uygun bir sistemdir. Kurumda çalışan bağlılığını, motivasyon artışını, iş disiplinini büyük oranda artıran bir sistemdir. Fakat bazı sektörler için prim ve ödüllendirme sistemi özellikle öne çıkmaktadır. Bunlardan ilki, satış ekiplerinin yoğunlukta olduğu sektörlerdir banka, sigorta, otomotiv sektörleri önde gelen sektörler arasındadır.
İkinci olarak örnek gösterebileceğimiz sektörler arasında, üretim ve operasyon birimleri gelmektedir. Üretim ve operasyon birimlerinde de prim sistemi pozitif bir etki sağlayıcı olacaktır. Çağrı merkezleri ve teknik ekipler de satış odaklı çalışmalar yapan ekiplerden olduğu için bu ekiplerin de prim ve ödüllendirme sistemi ile çalışması oldukça verimli olacaktır. Çağrı merkezlerinde ödül sistemi oldukça yaygın bir uygulamadır.
Son olarak prim ve ödüllendirme sisteminin uygun olacağı sektörlere proje bazlı çalışan şirketleri örnek gösterebiliriz. Proje bazlı çalışan şirketler de projenin başarısı, tamamlanması ya da süreç ile alakalı herhangi bir konu doğrultusunda prim sistemi yaratabilir. Şunu söyleyebiliriz ki, prim ve ödüllendirme sistemi çoğu sektör için uygun ve olumlu bir süreçtir.
Takdir Sistemi Ne Zaman İşe Yarar?
Takdir sistemi motivasyonu artırmak ve başarıların ödüllendirilmesi ve anlık başarıların görünür kılınmasına olanak sağlar. Prim ve ödüllendirme sistemi sayesinde çalışanların takım içi aidiyet ve moral artışları daha yüksek olur. Böylece çalışan bağlılığı da büyük oranda artış gösterir.
Prim ve takdir sistemi aynı zamanda liderlik ve pozitif davranışları da büyük oranda olumlu etkileyen bir motivasyon sağlayıcısıdır. Takdir sistemi sayesinde tüm çalışanların takdir edilmesi daha adil bir şekilde işler böylece essiz ama etkili çalışanlar da öne çıkarlar. Bu sayede çalışanların görünür kılınması büyük oranda artış gösterir.
Prim ve Ödüllendirme Sisteminde En Sık Yapılan Hatalar
Prim ve ödüllendirme sistemi kurulurken ve uygulanırken en sık yapılan hatalar arasında özellikle şeffaflık kaynaklı hatalar gelmektedir. Prim ve ödüllendirme sırasında kriterlerin, hangi koşullar doğrultusunda ödül alınıp alınamayacağı, ödül alınırken sürecin nasıl işleyeceğinin net belirli olmaması prim sisteminin sekteye uğramasına neden olur.
-
Belirsiz Kriterler
Ödül sürecinde ödül almak için kriterlerin belirli olması gerekmektedir. Böylece süreç daha adil ve belirli bir şekilde yönetilebilir. Prim ve ödüllendirme sürecinde kriterlerin belirsiz olması adaletsizlik algısı yaratır ve uzun vadede motivasyon kaybına neden olur. Tüm bunlar çalışan bağlılığını da olumsuz etkiler.
-
Subjektif Kararlar
Prim ve ödüllendirme sisteminde kararların subjektif bir şekilde alınıyor olması, motivasyon kaybına neden olur. Bunun nedeni ise belirsiz kriterler ile aynı sebepten kaynaklanmaktadır. Kararların belirli bir çizgide ilerlemiyor olması, adalet algısının zedelenmesine neden olur.
-
Ödüllendirmenin Herkese Eşit Olması
Ödüllendirme sistemi sırasında başarının ayrıştırılmaması da yapılan hatalar arasındadır. Ödüllendirme sisteminin eşit olması gereken durumlar da olacaktır fakat bu aynı unvanı taşıyan, aynı görev tanımına sahip kişiler için olabilir. Bu doğrultuda sürekli aynı kişinin ödül alıyor olması da bir sorundur. Ödüller başarının bir ödülü ve belirli bir zamandaki takdirinin göstergesidir.
Nextera Danışmanlık Prim ve Takdir Sistemi Danışmanlığı Nedir?
Nextera Danışmanlık olarak uçtan uca hizmetler sağlayan bir danışmanlık firmasıyız. Nextera olarak Türkiye’de İstanbul, Ankara ve Malatya ofislerinden hizmet vermekteyiz. Nextera danışmanlık olarak sosyal medya alanında sizler için sosyal medya danışmanlığı hizmeti yürütüyoruz.
Nextera Danışmanlık olarak prim ve takdir sistemi danışmanlığı ile sizlere markanızın kültürünü destekleyecek bir prim sistemi kuruyoruz. Sistemi doğru temellere oturtmak için öncelikle İK süreç analizi ve prim modeli önerilerini belirliyoruz. Daha sonrasında ise çalışanlarınıza uygun olan KPI ve ödül kriterlerini belirliyor, bu doğrultuda çalışmalar yapıyoruz.
Prim ve takdir sistemi sürecinde politikanıza özel doküman ve uygulama planlarını hazırlıyoruz. Planlanan tüm bu süreçler doğrultusunda, HR sistem entegrasyonu ve eğitim planlarını sizler için uygulanabilir olacak şekilde kurumunuza entegre ediyoruz. Bu süreçler sayesinde sizin kurumunuza özel iç iletişim ve takdir kültürü oluşmuş oluyor. Uygulanan süreçler sayesinde kurumunuzda olumlu bir ödüllendirme kültürü uygulayabilme şansı elde ediyorsunuz.